Kto nie musi pracować w Wigilię?

Prawo pracy i ubezpieczeń społecznych | 23-12-2015

Autor: radca prawny Monika Wieczorek

 

 

W wielu miejscach pracy Wigilia to czas, kiedy pracuje się krócej i mniej intensywnie. Zobaczmy co na to przepisy prawa.

 

Po pierwsze, Wigilia nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Należy więc liczyć się z tym, że ten dzień, nawet w przypadku czekających wielu obowiązków domowych, należy traktować jak każdy inny, zwykły dzień pracy.

Pracodawca może jednak wyjść naprzeciw oczekiwaniom pracowników i zmodyfikować czas pracy w odniesieniu do tego dnia. Zgodnie bowiem z art. 18 kodeksu pracy można ukształtować stosunek pracy korzystniej niż to wynika z samego kodeksu.

 

Co może zrobić pracodawca:

 

1. Skrócić godziny pracy

Pracownik zachowuje wynagrodzenie mimo krótszego dnia.

 

2. Ustalić Wigilię dniem wolnym

W tym przypadku również pracownik zachowuje wynagrodzenie.

 

3. Ustalić Wigilię dniem wolnym wskazując jednocześnie inny dzień w celu przepracowania tych godzin

Pracownik zachowuje wynagrodzenie jeśli stawi się w pracy w dniu wyznaczonym za Wigilię. Należy jednak pamiętać, że nieprzyjście do pracy w tym dniu zastępczym będzie uznane za samowolne opuszczenie stanowiska pracy. A to może być, jako ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych, podstawą do zwolnienia dyscyplinarnego. Pracodawca jednak musi wcześniej wziąć po uwagę powody, dla których pracownik nie przyszedł do pracy lub bez uzgodnienia opuścił miejsce pracy. W szczególności należy rozważyć, czy zachowanie pracownika wynikało ze złośliwości lub złej woli – wówczas zasadne będzie zastosowanie art. 52 k.p. czyli tzw. zwolnienie dyscyplinarne. W innych przypadkach wystarczające może być zastosowanie kary porządkowej (upomnienia, nagany lub kary pieniężnej).

 

Wszystkie te rozwiązania pracodawca może przewidzieć incydentalnie lub na dłużej umieszczając powyższe reguły w wewnątrzzakładowych przepisach – zarówno sztywno wskazując zasady rozliczania czasu pracy, jak też pozostawić pracownikom wybór.

 

Co może zrobić pracownik:

 

  1. Zwrócić się do pracodawcy o jedną lub kilka wolnych godzin

W takim przypadku firma nie musi zapłacić wynagrodzenia za te wolne godziny, gdyż wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Pracownik może, w celu zachowania wynagrodzenia, odpracować te wolne godziny innego dnia. Wszystko jednak należy wcześniej uzgodnić.

 

2. Wziąć urlop wypoczynkowy

Jeśli w firmie istnieje plan urlopowy, należy przestrzegać dat wskazanych w nim pracodawcy (art. 163 k.p.). W wyjątkowych sytuacjach można jednak zmienić daty – plan nie jest dokumentem sztywnym, można negocjować z pracodawcą jego zmianę.

 

3. Wziąć urlop na żądanie

Zgodnie z art. 167 (2) k.p. pracownikom przysługują w ciągu roku 4 dni urlopu na żądanie. Potrzebę jego wykorzystania należy zgłosić pracodawcy najpóźniej w dniu rozpoczęcia urlopu.

 

 

Sytuacja utrudniona będzie oczywiście w grupach zawodowych szczególnego rodzaju, jak np. strażacy, policjanci, lekarze, pracownicy telewizji i radia, piloci, konduktorzy, maszyniści czy administratorzy dużych serwisów internetowych. Ci pracownicy pełnią dyżury nie tylko w Wigilię, ale przez całe Święta.

Trochę inaczej wygląda to w przypadku osób pracujących na umowach cywilnoprawnych (umowa o dzieło, umowa zlecenia, kontrakt menadżerski). Te osoby chcąc dostosować plany świąteczne do pracy (lub odwrotnie) muszą wszystko indywidualnie uzgodnić z osobą zlecającą pracę.

 

 

Ustalasz w swojej firmie, że Wigilia jest dniem wolny od pracy lub jesteś w grupie pełniącej dyżur w Święta? Podziel się z nami swoją opinią: kancelaria@edgewieczorek.pl